Ilang araw bago ang aking kaarawan noong bumungad sa aking Facebook feed ang balitang nagkagiriian ang grupong Hamas mula Palestine at puwersa ng Israel noong 2023. Hindi ako pamilyar noon sa mga nangyayari sa dalawang bansa. Ngunit mas nakuha nito ang aking atensiyon noong naging pokus na ito ng mga balita at kahit ng mga artistang sinusubaybayan ko para sa aking libangan.
Sariwa pa rin sa akin ang imahen ng mga sira-sirang bahay sa Gaza at mga taong wala nang buhay sa gitna ng kalsada—mas malungkot pa na marami sa kanila’y kabataang Palestino. Ilang araw matapos ko ito nakita, nagsimulang magprotesta at lumaban para sa Palestine ang mga tao sa iba’t ibang panig ng mundo kabilang ang Pilipinas.
Halos dalawang taon man ang nakalipas, tuloy pa rin ang panunupil ng Israel sa Palestine na dahilan kung bakit nananatiling buhay at mahalaga ng mga simbolong ito.
Damit: Keffiyeh at tatreez
Keffiyeh o kuffiyah ang tawag sa tradisyonal na balabal ng mga Palestino. Ito ay hugis parisukat na gawa sa bulak na ginagamit din ng ibang mga bansa sa Gitnang Silangan. Isinusuot ang keffiyeh sa ulo, leeg, braso at baywang.
May iba’t ibang disenyo ang keffiyeh. Mayroong olibo at mga dahon na simbolo ng lakas at pagpupursigi; at lambat para sa mga mangingisdang Palestino kasama ang koneksiyon sa Dagat Mediteraneo.
Tatreez naman ang tawag sa tradisyonal na pananahi ng kababaihang Palestino. Kadalasan itong ibinuburda sa thobe, ang kanilang bestida. Pula ang karaniwang sinulid na ginagamit dahil ito ay representasyon ng pagiging malapit ng mga Palestino sa kanilang kinagisnan.
Ang mga kasuotang ito ang salamin ng katatagan at patuloy na pagtayo ng Palestine para sa kanilang karapatang mabuhay bilang isang malayang bansa.
Pagkain: Puno ng olibo at pakwan
Matatag ang mga puno ng olibo dahil sa kanilang kakayahang humarap sa tagtuyot, taglamig at malawakang sunog. Tulad ng mga olibo, nakita ng mga Palestino ang kanilang pagkakapareho sa pananim—ang kakayahang lumaban sa mga suliraning kinakaharap nila.
Mahigit 5,000 puno ng olive ang bumuhay sa 80,000 hanggang 100,000 pamilyang Palestino. Gayon na lang ang hirap na bumawi sa kanilang kabuhayan noong masira ng digmaan ang mga ito noong 2023.
Sa mas popular na midya, ginamit ang pakwan bilang simbolo ng pagiging kaisa sa laban ng mga Palestino. Umusbong ang simbolong ito dahil ipinagbawal ng Zionistang Israel ang paggamit sa watawat ng Palestine. Bukod sa pagkakapareho ng kulay ng prutas sa kanilang bandila, ito ay ang simbolo ng maraming kabataan sa pagpapatuloy ng pagkakakilanlan ng Palestine. Maraming sining ang nailimbag na kumuha ng inspirasyon sa pakwan na ginamit bilang protesta laban sa pagpaslang sa mga Palestino.
Tahanan: Susi
“Nakba” ang tawag sa pangyayari noong 1948 kung saan pinaalis ng mga Zionista ang mahigit 700,000 Palestinong pamilya sa kanilang mga tahanan. Sa kanilang paglisan, dinala nila ang mga susi ng kanilang mga bahay sa pangakong pagbabalik sa mga susunod na panahon.
Patuloy na pinapasa ang mga susing ito sa bawat pamilya upang maging saksi sa kanilang pagmamay-ari sa lupa. Hanggang ngayon, patuloy ang paglaban ng mga pamilyang Palestino upang mabawi ang mga tahanang pinaghirapan ng kanilang mga ninuno.